مقاله

MrGIS.IR
0نظرات توسط

چکیده :

امروزه سیستم های اطلاعات جغرافیایی، برای گردآوری ، ذخیره سازی، بازیابی، بهنگام سازی، تجزیه و تحلیل ، ارائه و نمایش اطلاعات جغرافیایی پدیدار گشته و توسعه یافته اند. در این سیستم ها ، اطلاعات جغرافیایی رکن اصلی بوده و مدیران و برنامه ریزان بر اساس تجزیه و تحلیل اطلاعات قادر خواهند بود تا نسبت به اتخاذ تصمیم های بهینه و کارآمد اقدام کنند. اطلاع رسانی و تاثیر عمده آن در تقویت و تحکیم فرآیند تصمیم گیری مدیریتی به بالاترین کارایی در یک سیستم منجر می شود. بنابراین اگر اطلاعات با سرعت و به نحو شایسته در اختیار مدیران قرار گیرد می تواند انان را در تصمیم گیری های درست و مناسب یاری دهد. تامین نشدن این شرایط به خصوص در بخش بهداشت و درمان مشکلات جبران ناپذری را به وجود می آورد. هدف از به کارگیری سیستم های اطلاعات جغرافیایی در مدیریت بهداشت، کمک به پیشگیری از وقوع و شیوع بیماری های مختلف از راه بررسی و تحلیل نحوه بروز و شیوع ان ها با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط حاکم بر محیط است. بدین وسیله راهکارهای مناسب مدیریتی برای کنترل امور بهداشتی – درمانی بدست می آید.

واژه های کلیدی : تصمیم گیری سازمانی، سازمان و مدیریت بهداشت و درمان، سیستم اطلاعات جغرافیایی، مدیریت ایمنی از حوادث، مدیریت خدمات بهداشتی

نویسندگان : محمد زارع، پروین شمس زاده، عباس نجاری

دانلود-300x117

MrGIS.IR
0نظرات توسط

چکیده

با توسعه روز افزون شهرها و صنایع ، برنامه ریـزی بـرای احداث زیر ساخت های انرژی برق انجام می پذیرد . بعـد از آن مسیریابی خطوط انتقـال نیـرو و جایـابی بهینـه پسـت هـا و نیروگاه ها آغاز می گردد . لزوم استفاده از ابزار کارآمد جهـت شناسایی پهنه بندی ها و تو پوگرافی منطقه و ایجاد لا یـه هـای ضروری مورد نظر بر روی نقشه ها ی رقومی (دیجیتـایز )شـده صنعت بـرق، مهمتـرین خواسـته طراحـان اسـت کـه تـاکنون بصورت محدود در بستر نرم افزار GIS تامین گردیده است . البته مسائل بسیاری مانند افزایش حجـم دیتـای ورودی ایـن نرم افزار که موجب کند شدن عملکرد رایانه ها حـین اجـرای آن می شود و همچنین کمبود دیتا و عدم بروز رسـانی مـنظم، از جمله مشکلات پیش رو است . پیشرفت نرم افزارهای تحت وب نقشـــه ومســـیر یـــاب هـــای رقـــومی ، OnlineGis وOnlineMap، ساخت انواع سـخت افزارهـای مفیـد و ویـژه خطوط انرژی مانند: Smartgrid Blackbox ، همگـی موجـب دسترسی آسانتر کاربران به امکاناتی نظیر نرم افزار کـره زمـین گوگل (GoogleEarth ) می شود، و غالباً بصـورت رایگـان در اختیار کار بران سراسر دنیا قرار گرفته است . در این مقالـه بـه شرح و معرفی ابزارها وکاربردهای این نـرم افـزار در صـنعت برق می پردازیم .

واژه های کلیدی : کره زمین  گوگل(GoogleEarth)، برنامه ریزی، Smartgrid Blackbox ، OnlineGis

نویسندگان : محمد جزینی، مهدی جزینی، سجاد دادفر، یاسر ابلاغی، محسن کامرانی، محسن جزینی 

دانلود-300x117

MrGIS.IR
0نظرات توسط

چکیده

آشکارساختن تغییرات یکی از نیازهای اساسی در مدیریت و ارزیابی منابع طبیعی است. بنابراین نقشه تغییرات کاربری را که نتیجه فرایند آشکارسازی تغییرات میباشد، میتـوان بـراسـاس تـصاویر چنـد زمانه سنجش از دور تهیه کرد. لازم به ذکر است که روش های متفاوت و گوناگونی برای آشکارسازی تغییرات و تحولات کاربری ها ارائه شده است. در این تحقیق تغییرات، تحولات کاربری و پوشش اراضی منطقه اصفهان با استفاده از تصاویر سنجنده TM ماهواره لندست اخذ شد؛ سپس در سال های ۱۹۹۸و ۱۹۹۰ پردازش رقومی تصاویر ماهواره ای و سیستم اطلاعات جغرافیایی بـا بهـره گیـری از روشـهای پیشرفته ارزیابی شد. در مرحله اول تصاویر یاد شـده بـا اسـتفاده از الگوریتم هـای مناسـب از لحـاظ هندسی و رادیومتریک تصحیح شدند؛ آنگاه نمونه های آموزشی به صورت فازی در ده کلاس کـاربری و پوشش بهوسیله نرمافزار Idrisi ایجاد شدند. سـپس هـر تـصویر بـه طـور جداگانـه بـا اسـتفاده از الگوریتم حداکثر مشابهت طبقه بندی شد. در مرحله بعد تصاویر طبقه بندی شده به کمک روش مقایـسه پس از طبقه بندی مقایسه شدند. نتایج بهدست آمده نشاندهنده تغییر وسیع کاربری اراضی کشاورزی مجاور شهر اصفهان به منطقه مسکونی در طول هشت سال میباشد. دراین صورت توصیه مـیشـود مدیران و برنامه ریزان به نظارت هر چه بیشتر بر روند تخریب اراضی کشاورزی در این منطقه توجـه کنند.

واژه های کلیدی :  سنجش از دور، آشکارسازی تغییرات، کاربری و پوشش اراضی، لندست، اصفهان

نویسندگان : حمیدرضا ربیعی، پرویز ضیائیان،  عباس علی محمدی

دانلود-300x117

MrGIS.IR
0نظرات توسط

چکیده 

در سالهای اخیر، تقاضا برای استفاده از مدل سه بعدی شهری به شدت رو به افزایش بوده است. مدل سه بعـدی ساختمان ها امروزه در کاربردهایی نظیر طراحی و برنامه ریزی شهری، مـدیریت بحـران، سیسـتم هـای اطلاعـات مکانی، توریسم، ارتباطات و غیره مورد استفاده قرار میگیرد. پژوهش های زیادی بر روی مدلسازی سـاختمانهـا در سالهای اخیر انجام گرفته است. عواملی چون وجود درختان مرتفع، هم ارتفاع و یا بلندتر از ساختمان هـا ، در نزدیکی مناطق مسکونی و همچنین وجود ساختمان های با مساحت کوچک در کنار نواحی با پوشش گیـاهی بـا مساحت بالا باعث اشکال در فرایند استخراج و مدلسازی ساختمان ها میشوند. مدلسازی ساختمان به طور کلـی شامل دو مرحله ی اصلی؛ استخراج ساختمان و مدلسازی ساختمان است. در این تحقیق برای استخراج ساختمان از روشی ابتکاری استفاده شده است که ابر نقاط لیدار را در سه نمای مختلف در نظر گرفته و بـا کمـک مثلـث بندی دلونی و با استفاده از تفاوت های ارتفاعی و مسطحاتی نقاط، ساختمان هـا را اسـتخراج و از درختـان جـدا کرده است. در ادامه با استفاده از نقاط در دو لایه ارتفاعی، سقف ساختمان و سپس دیوارها مدلسازی شـده و در نهایت با ترکیب این دو، مدل نهایی ساختمان شکل میگیرد. در انتها نتایج حاصل از مدلسـازی سـاختمان هـای انتخابی ارائه شده است.

واژه های کلیدی :  مدل سه بعدی ساختمان، ابر نقاط لیدار، مثلث بندی دلونی.

نویسندگان : محسن رضائی، حسین عارفی، مریم سجادیان

دانلود-300x117

MrGIS.IR
0نظرات توسط

چکیده :

رودخانه ها همواره در پیدایش، تکامل و توسعه تمدن ها و جوامع بشری نقش قابل توجهی داشته اند. در طول مسیر یک رودخانه ارگان های مختلف به منظورهای متفاوت سازه های طولی و عرضی احداث می نمایند که این نوع سازه ها موجبات تغییرات ریخت شناسی و دینامیکی رودخانه را فراهم میآورند. در این تحقیق، اثر سازه های عرضی احداث شده روی رودخانه باراجین واقع در استان قزوین بر روی پهنه سیلاب و نیز کاربری های حاشیه این رودخانه مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور پس از تهیه نقشه های توپوگرافی و نیز کاربری اراضی، پلان و پروفیل طولی و عرضی رودخانه مورد مطالعه استخراج گردید. در گام بعد هیدروگراف های سیل با روش های مختلف از جمله SCS در دوره بازگشت های مختلف تعیین و دبی اوج سیلاب ها برآورد گردید. در مرحله بعد با استفاده از نتایج عملیات نقشه برداری اطلاعات هندسی رودخانه و سازههای عرضی واقع بر آن جمعآوری گردید. نرم افزار مورد استفاده در این تحقیق ترکیب نرم افزار HEC-RAS و سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) بوده که از جمله نرم افزارهای متداول در زمینه مهندسی رودخانه میباشند. در این مرحله نقشه های پهنه بندی سیل در دوره بازگشت های مختلف و برای حالتهای با اعمال سازه ها و بدون اعمال سازه ها تهیه گردید. سپس با نتایج به دست آمده مقایسه صورت پذیرفت. نتایج حاصل نشان دهنده دقت بالای ترکیب سامانه اطلاعات جغرافیایی و نرم افزار هیدرولیکی HEC-RAS در استخراج پهنه سیلاب و مدلسازی رودخانه میباشد.

واژه های کلیدی :  سازه های عرضی، پهنه سیلاب، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS).

نویسندگان : مرتضی بختیاری  ، سید محمود کاشفیپور و سید امین اصغری پری.

دانلود-300x117

MrGIS.IR
0نظرات توسط

چکیده :

یکی از مشکلات عمده و بغرنج جوامع بشری ، تولید انواع مواد جامد در کیفیت ها و کمیت های مختلف و دفع آن می باشد امروزه چگونگی دفع و معدوم سازی پسماندهای جامد به یک دغدغه در محیط زیست شهری تبدیل شده است کاهش تولید، بازیافت، استفاده دوبارع و دفن پسماندها راهکارهایی هستند که در مدیریت پسماندها به کار می روند. جهت مدیریت پسماندهای خطرناک نیز گزینه های متعددی وجود دارد که شامل ذخیره، بازیابی، روشهای حرارتی، بیولوژیکی فیزیک و شمیایی و دفن آنها می باشد. روش دفن بهداشتی زباله، در حال حاضر همپای طرح بازیافت مورد توجه بسیاری از مدیران شهرهای بزرگ دنیا قرار گرفته است. با توجه به اینکه مکانیایبی نامناسب مواد زای می تواند بر روی محیط زیست اطراف و جنبه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تاثیر نامطلوب داشته باشد. بنابراین لازم است که مطالعات وسیعی برای برنام ریزی، طراحی و مکانیابی محل دفن زباله های شهری، با توجه به فاکتورهای موثر در این راستا انجام گیرد.

واژه های کلیدی : پسماند جامد شهری، دفن بهداشتی زباله، ژئومورفولوژی، GIS

 نویسندگان : رودابه فرهادی، معصومه جلیلی، محسن رحیمی

دانلود-300x117

MrGIS.IR
0نظرات توسط

چکیده :

تحلیل ریسک دردارایی های حیاتی،رویکردی سیستماتیک است که ازقابلیت ترکیب دانش ها و مهارت های چندگانه بـه منظورتحلیل آسیب پذیری جامعِ تأسیسات و دارایی ها برخوردارمی باشد. همچنین تحلیل ریسک ایـن دارایـی هـا، ابـزاری مدیریتی دردست مدیران بحران در جهت تصمیم گیری برای بررسی شیوه های اقدام متقابل درمواجه بـا تهدیـدها و آسـیب پذیری های احتمالی است. دربسیاری موارد، اصطلاح مخاطرات چندگانه درموضوعات مربوط به کاهش خطر استفاده شـده است؛ باگسترش جامعه(شهری) و اقتصاد، به تدریج نیازبه کاهش دادن مخاطرات، اطمینان درارتباط بـا کنتـرل ریسک مخاطرات و دیگر اقدامات مهم و مدیریتی در جهت تهیه برنامه ها و پیگیری طرح های بازدارنـده از بروزآسیب پذیری های بیشتر،زیاد شده است. با توجه به توسعه شهرنشینی و تـراکم بـالای سـاختمانی در شهرهای بزرگ، به خصوص شهر تهران، ریسک خسارت مالی و تلفات انسانی توسط سوانح طبیعی نظیر سیل و زلزله به طور چشمگیری بالا مـی رود. ازآنجا که در حوزه پیشگیری، اتخاذ تدابیر و برنامه ریزی شهری مستلزم داشتن اطلاعات صـحیح ازمنـاطق و شـناخت وضعیت موجود میباشد، لذا مطالعه و پژوهش درزمین هکاهش خطرپذیری و شـناخت تهدیـدات موجـود در شـهر تهـران ضروری به نظر می رسد. هدف از این تحقیق نیز درنظرگرفتن خسارات و ریسک خرابی های ناشی ازمخاطرات همزمان می باشد. بنابراین دراین راستا، باید به بررسی و شناخت وضع موجودمناطق، انعطاف پذیری شهر تهران و تحلیل آسیب پـذیری آن پرداخته شود. بدیهی است که نتایج حاصل ازاین مطالعه باعث توانمندسازی سیستم مدیریت بحران درفازقبـل ازبحـران می گردد؛ بنابراین اهمیت پرداختن به این مساله ضروری به نظر میرسد.

واژه های کلیدی: مخاطرات چندگانه، ریسک، احتمال، زلزله، سیل.

نویسندگان : خدیجه نورز خطیری، بابک امیدوار، بهرام ملک محمدی، سجاد گنجه ای

دانلود-300x117

MrGIS.IR
0نظرات توسط

مقدمه :

تحلیل های مکانی یکی از بخش های بسیار مهم سامانه اطلاعات جغرافیایی محسوب می شود. که پس از گرداوری داده ها و بررسی داده های اولیه، محصول نهایی و حرفه ای سامانه اطلاعات جغرافیایی محسوب می شود.

تجزیه و تحلیل های مکانی در واقع چگونگی درک جهان اطراف ما می باشد، درک اینکه جهان اطراف ما چگونه است، پاسخ به سوالاتی چون کدام چیزها در کجا هستند، چگونه مکان های مختلف با هم ارتباط دارند، ارتباط آنها چقدر معنی دار است، و چه اقداماتی باید در مقابل آنها انجام دهیم.

از تجزیه و تحلیل محاسباتی الگوهای جغرافیایی برای پیدا کردن مسیرهای بهینه و مطلوب، انتخاب محل های مناسب، مدلسازی پیش بینی پیشرفته استفاده می کنیم. در اصل تجزیه و تحلیل مکانی در مرکز تکنولوژی سیستم های اطلاعات مکانی (GIS) قرار دارد و هدف غائی آن است.

نویسنده : محمدرضا جلوخانی نیارکی

دانلود-300x117

MrGIS.IR
0نظرات توسط

چکیده :

سیلاب از مخربترین خطرهای طبیعی است که جبران آثـار آن به خصوص در مناطقی که مظاهر توسعه انسانی در آنجـا به چشم مـی خـورد (ماننـد شـهرها)، هزینـه هـای زیـادی را تحمیـل مـیکنـد. توسـعه شهرنـشینی، بـه ویـژه در حاشـیه رودخانه ها، بر خسارت های سیل در دهه هـای اخیـر افـزوده است. از این رو آگاهی از میزان خطرپذیری منـاطق مختلـف شهر و توجه به موضوع مدیریت سیلاب های شهری به منزلـه یکی از محورهای مهم در پرداختن به مسائل شهری با تأکید بر حفظ محیطزیست شهری حائز اهمیت و توجه است.توسعه ساخت و سازهای جدیـد و پوشـانده شـدن اراضـی قابل نفوذ، تغییر جهت و دستکاری سیستم هـای زهکـشی طبیعی و قد یمی بودن آن ها از علل اصلی بروز خسارت های عمده در زمان بروز چنین پدیده ای  است.نقشه پهنه بندی خطر سیلاب میتواند بـه منزلـه ابـزاری موثر در برنامه ریزی مـسیر توسـعه آینـده شـهر، همچنـین شناخت نـواحی ای کـه توسـعه زیرسـاخت هـای تخلیـه و زهکشی سیلاب مورد نیاز است استفاده شود.

هدف این مطالعه توسعه پهنه بندی خطر سیل شهری بر پایه آنالیز تصمیم گیری چنـدمعیاره و سیـستم اطلاعـات جغرافیـایی (GIS) است. این مدل با استفاده از ۵ معیار فاصله از شبکه زهکشی، تجمع جر یان، شیب، ارتفاع و اراضی ساختهیشـده و سـاختهینـشده توسعه یافت. از روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (Fuzzy AHP ) باکلی به مثابه یکی از کارآمدترین سیستم های تـصمیم گیری چند معیاره استفاده شد. در این روش برا مقایسه زوجی گزینه ها از اعداد فازی و برای به دست آوردن وزنها و ارجحیـت هـا از روشمیانگین گیری هندسی استفاده میشود، زیرا به سادگی به حالت فازی قابل تعمیم است و برای  تهیه نقشه خطر نهایی با اعمال وزن های معیارها و هر یک از طبق های آنها از نرم افزار GIS استفاده میشود.

واژه های کلیدی : پهنه بندی، خطر، سیلاب شهری، GIS، Fuzzy AHP

نویسندگان : اسماعیل صالحی، یوسف رفیعی، محمد رضا فرزاد بهتاش، محمد تقی آقا بابایی

دانلود-300x117

Mrgis.ir
0نظرات توسط

مقدمه : 

برای رسیدن به توسعه پایدار مـی بایسـت فاکتورهـای ماننـد منـابع زمینـی، محـیط، جمعیـت ، اقتصـاد و اجتمـاع را در نظـر داشـت. محـیط بـه عنـوان بخـش مهمـی از ایـن سیسـتم ، حفاظـت از آن شـرط اصـلی توسـعه پایـدار اسـت . از جملـه راه هـای کسـب اطلاعـات از محـیط، بـه کـارگیری فنـاوری سـنجش از دور و تلفیـق آن بـا سـامانه اطلاعات جغرافیایی مـی باشـد. در ایـن زمینـه مـاهواره هـا مـی تواننـد اطلاعـاتی در چنـد بعـد، چنـد مقیـاس و چنـد طیف تهیه کنند که این ویژگیدهـا بـه اهمیـت و نقـش آنهـا مـی افزایـد. امـروزه بـا اسـتفاده از مـاهوارهئهـا و تصـاویر مــاهواره ای، شناســایی و مطالعــه اجســام و پدیــده هــایی بــا وســعت کمتــر از یــک متــر، موجــب تحــولی درفنــاوری سنجش از دور شده است. با استفاده از تصاویر مـاهواره ای و تکنیـک سـنجش از دور، مـی تـوان بـا هزینـه و زمـان کمتـر، طیـف وسـیعی از پروژه ها را در سطح جهـانی ، منطقـه ای ، ملـی ، اسـتانی و محلـی بـه نتیجـه رسـاند . عـلاوه بـر ایـن ، قابلیـت تکـرار اخـذ داده هـای مـاهواره ای بـه فاصـله زمـانی چنـد سـاعت تـا چنـد روز در طـول مـاه یـا سـال ، امکـان مطالعـات تغییرات و پایش پدیـده هـای زمینـی را بخـوبی فـراهم سـاخته اسـت. قابلیـت داده هـای مـاهواره ای ، سـبب شـده تـا دانشمندان و محققان این رشـته فعالیـت هـای خـود را گسـترش داده و نتـایج مطالعـات خـود را بـه تغییـرات اقلیمـی و نوسانات جهانی آن و اندازه گیری عوامل زیست محیطی بسط دهند. مطالعـات کشـاورزی و منـابع طبیعـی ، پـایش هـای بیابـان زایـی ، تخریـب سـیلاب، خشکسـالی ، تغییـرات آب دریاها و دریاچه هـا، تغییـرات آب و هـوا ، آلـودگی هـای آب و خـاک و هـوا ، تغییـرات شـهرها و منـاطق مسـکونی ، بــه عنــوان ابزارهــایی بــرای مــدیریت دقیــق مطــرح اســت کــه بــا اطلاعــات مــاهواره ای انجــام بســیاری از ایــن مطالعات مقـدور مـی شـود . تـلاش هـای متخصصـان فنـاوری هـای فضـایی و سـنجش از دور و مـدیران سـبب شـده که با استفاده از اطلاعـات و داده هـای مـاهواره ای بتـوان در جهـت اعمـال مـدیریت صـحیح و مبتنـی بـر دانـش روز گام هایی برداشت.

در ایـن راسـتا امریکـا ، اولـین کشـوری اسـت کـه مـاهواره منـابع زمینـی را در ۲۳ ژوئیـه ۱۹۷۲ مطـابق بـا اول مـرداد ۱۳۵۱ بـه نـام ERTS )(Earth Resources Technology Satellite بـه فضـا فرسـتاد و ایـن ماهواره بعدها به نام( Landsat )معرفی شد.

نویسنده :  سید محمدرضا میر صانع 

دانلود-300x117